| TROGIR Trogir nieduże miasto położone na wysepce, połączonej mostami z lądem oraz z wyspą Ciovo. Założone przez greckich kolonistów z wyspy Vis w III w. p.n.e. - Tragurion. Za czasów rzymskich ważny port. Po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego miasto należało do Bizancjum. W Trogirze za głoszenie wiary chrześcijańskiej cesarz Dioklecjan kazał w 304 roku zamęczyć biskupa Splitu Dujma. Miasto zniszczony przez Saracenów 1123 szybko odrodziło się w XII-XIII wieku. W 1420 roku Trogir zajęła Wenecja, której rządy odznaczały się ograniczeniem praw mieszczaństwa, zakazem używania języka słowiańskiego, wynaradawianiem szlachty, ale i rozbudową miasta. Z krótką przerwą 1805-14 (rządy francuskie), należał do Austrii aż do 1918. Włosi okupowali Trogir podczas II wojny świat, do 1943; po krótkotrwałej okupacji niemieckiej wyzwolony w 1944.  Fotki z Trogiru ( obraz )
 Fotki z Trogiru 
Fotki z Trogiru 
Stary Trogir otoczony był murami obronnymi XIII-XV w., odbudowanymi w XV w. przez Wenecję (zachowana baszta Kamerlengo i św. Marka), zburzonymi następnie w XIX w. Trogir to urocze średniowieczne miasto, otoczone morzem, wśród roślinności śródziemnomorskiej. Patrząc na panoramę niewielkiego miasta, łatwo można dostrzec katedrę centralnym na rynku.
źródło: "Przewodnik po Jugosławii" autor: Branko Ćirlić
PARK NARODOWY KRKA Park Narodowy jest rozległym, w większej części niezmienionym obszarem o wyjątkowych i wielokrotnych wartościach przyrodniczych, a posiada jeden lub więcej zachowanych lub niedużo zmienionych układów ekologicznych. Jego przeznaczenie jest przede wszystkim naukowe, kulturalne, edukacyjne i rekreacyjne, a działalności turystyczne pełnią role, odwiedzania i zwiedzania. 
Park Narodowy "Krka" zalicza się do parków narodowych od roku 1985 i jest siódmym parkiem narodowym Chorwacji. Znajduje się. na terenie województwa Sibenik-Knin, a obejmuje powierzchnie 111 km2 wzdłuż rzeki Krki: dwa kilometry niżej od Kninu do Skradinu i dolny nurt Cikoli. Źródło rzeki Krki znajduje się u podnóża Dinary koło Kninu. Z zatopioną częścią ujścia rzeka ma długość około 72 km. Łączna powierzchnia jej dorzecza wynosi 2.088 km2. Przeciętny roczny przebieg przez wodospad Skradinski wynosi 55 m2/s, a podczas silniejszych deszczów w zapleczu wzrośnie i na ponad 350 m3/s.
Ze swoimi siedmioma wodospadami: Bilusica buk (22,4 m), Corica buk lub Brljan (15,5 m), Manojlovacki wodospady (ciąg wodospadów o wysokości 59,6 m z główną kaskadą o wysokości 32 m), Rosnjak (8,4 m), Miljacka wodospad (23,8 m), Roski wodospad (25,5 m) i Skradinski buk (17 kaskad o łącznej wysokości 45,7 m) i łącznym spadem 242 m Krka jest fenomenem naturalnym i skalistym. Kamień wapienny osadzony z wody, który wytwarza progi, pokrywy, zasłony i inne formy geomorfologiczne, jest fenomenem podstawowym na nim opiera się dzisiejszy obraz hydrogeologiczny i pejzażowy Parku Narodowego.
Wodospady są wytworami biodynamicznymi, które rosną poprzez stałe osady wapienne. Park Narodowy "Krka" należy do południowoeuropejskiego (medyterańskiego i submedyterańskiego) obszaru, który ze względu na obfite położenie i mozaikowy podział różnego rodzaju żyjątek charakteryzuje się. wyjątkowi; bogatą i rozmaitą florą i fauną. Na obszarze PN "Krka" utwierdzono 860 rodzajów i podrodzajów roślin, wśród których jest sporo ilyrycznych adriatyckich gatunków. Pod względem bogactwa gatunków roślinnych, wśród ciepłych i suchych oraz wilgotnych i cienistych żyjątek, szczególnie interesujące są wodospad Roski ze swoją wegetacją kanionową oraz wodospad Skradinski, który umożliwia obserwacją roślinnych gatunków barier osadów wapiennych.
W rzece Krce żyje 18 rodzajów ryb, wśród których jest 10 rzadkich gatunków, co zalicza rzekę do pomników przyrody najwyższej kategorii. Trzciny, zagłębione części nurtu i bagniste łąki obfitują w płazy ziemnowodne oraz ptaki, a gąszcze i skały w płazy. Duża rozmaitość (222 rodzajów), struktura wspólnot ptaków i duże znaczenie Krki dla wędrówek wiosennych i jesiennych zaliczają ją do najbardziej wartościowych regionów w Europie pod względem oryntologicznym. Wśród ssaków najbardziej cenna jest fauna nietoperzy, która zawiera 18 rodzajów, głównie zagrożonych lub przed wymarciem w Europie.
Obszar rzeki Krki obfity jest w ślady archeologicznych osiedli oraz w liczne pomniki historyczne i kulturalne. Najstarsze ślady, które świadczą o obecności człowieka wzdłuż Krki są przedhistoryczne znaleziska pozostałości z paleolityku, ceramika neolityczna, nożyki krzemienne oraz fragmenty żaru i kości. Wzdłuż prawego brzegu Krki, pomiędzy miastem Skradin (w całości ochronione jako pomnik kultury) i Skradinskim wodospadem, znajdują się. pozostałości antycznego wodociągu rzymskiej Scardony.
Na terenie Parku znajdują się i pozostałości kilku średniowiecznych staro-chorwackich twierdz z 14 wieku: Trosenj-grad, Necven-grad, Bogocin-grad i Kljucica, która ze względu na swoje wymiary i zachowanie stanowi jeden z najbardziej znaczących obiektów fortyfikacyjnych w Chorwacji. Wśród obiektów sakralnych najcenniejszymi perłami Parku są kościół franciszkański i klasztor na wysepce Visovac oraz klasztor "Krka" (Sw. Archanioł) ze swoim bogatym skarbem artystycznym i kulturalnym.
Na wodospadzie Roskim i wodospadzie Skradinskim znajdują się liczne młyny i słupy, które mają wyjątkowe znaczenie kulturalno-historyczne, oraz pomniki budownictwa ruralnego i przeszłości gospodarczej, a ze względu na podstawową działalność i wiejski wygląd uważane są pomnikiem etnologiczno-etnograficznym.
Park można obejść drogą wodną, szosą lub piechotą. W organizacji PN "Krka" mnożna drogą wodną zwiedzić wodospad Skradinski ze Skradinu oraz wyspę Visovac i wodospad Roski z przystani znajdującej się nad wodospadem Skradinskim. Na życzenie odwiedzającego organizowane są i wycieczki panoramiczne do ujścia rzeki Cikoli.
Samochodem Park można zwiedzić korzystając ze wszystkich dróg publicznych zaznaczonych na mapie, oprócz samych żon pieszych przy wodospadzie Skradinskim, na wyspie Visovcc oraz przy klasztorze "Krka", które można zwiedzić jedynie w organizacji PN "Krka" statkiem lub autobusem.
SPLIT Split jest drugim co do wielkości (po Rijece) miastem i portem nad Adriatykiem (największym w Dalmacji), w środkowej części Wybrzeża. Położony na półwyspie wysuniętym na stronę zachodnią, między zatoką Kaśtelanski Zaliv od północy i Splitski Kanał od południa, od strony morza osłonięty wyspami Ćiovo, Śolta i Brać, zaś od strony lądu masywami górskimi Kozjak (780 m) i Mosor (1330 m). 
Na miejscu dzisiejszego Splitu powstała na początku naszej ery osada iliryjsko-grecka Aspalathos (nazwa od aromatycznego ziela obficie rosnącego w okolicy). Współżycie nie zawsze układało się pomyślnie, z czego skorzystali Rzymianie i w I w. p.n.e. założyli prowincję Illirycum, z centrum w pobliskiej Salonie.
Dzieje Salony i Splitu związały się z losami cesarza rzymskiego Dioklecjana (Caius Aurelius Yalerian Diocletianus). Urodzony ok. 243, syn wyzwoleńca, legionista rzymski, potem konsul i dowódca straży cesarskiej, 284 wyniesiony na tron cesarski przez armię; reorganizator państwa; wprowadził monarchię absolutną; otoczył się wschodnim ceremoniałem dworskim. 
Umiłował wybrzeże dalmatyńskie, toteż osadę Aspalathos wybrał na miejsce ostatnich lat życia. Nad samym brzegiem morza kazał zbudować wspaniały pałac (295-305), gdzie zamieszkał po abdykacji 305 i zmarł 316.
Pałac Dioklecjana zbudowany na wzór kombinacji rzymskiej villa rustica i czworokątnego obozu wschodniego (180x250 m; pow. ok. 38000 m2), z wysokim murem i basztami. Wodę otrzymywał z okolic Salony 9-kilo-metrowym akweduktem. Pałac przecinały 2 gł. ulice zakończone bramami: na pn. Złota, na wsch. Srebrna, na zach. Żelazna i na pd. mniejsza, Brązowa, prowadząca do przystani. W pn. części pałacu znajdowały się pomieszczenia dla gwardii, w pd. rezydencja cesarska. Przy skrzyżowaniu ulic dziedziniec pałacu otoczony kolumnami (perystyl), po zach. stronie świątynia Jowisza, a we wsch. mauzoleum. Z perystylu przez westybul wchodziło się do dworu cesarskiego, z szeroką galerią arkadową, wychodzącą na brzeg morski. Pałac zbudowano z kamienia z wyspy Brać, słupy granitowe przywiezione z Bliskiego Wschodu, podobnie jak sfinks egipski (XV w. p.n.e.). Po śmierci Dioklecjana miejsce zesłań zdetronizowanych i samozwańczych cesarzy. Ludność ze zburzonej przez Awarów i Słowian (615) Salony osiedliła się na terenie pałacu.
Od 650 powstawało miasto Split, z początku w obrębie pałacu, później poza nim (do budowy domów i ulic używano elementów z murów pałacu). W ciągu IX i X w. napływała tu ludność słowiańska. Od XI w. miasto należało do królów węgiersko-chorwackich lub Bizancjum. Od 1420 pod władzą Wenecji, okres jego upadku.
Po upadku Wenecji (l 797) Split zajęła Austria aż do 1918, kiedy wszedł w skład Jugosławii. 1941-43 pod okupacją włoską; IX 1943 zajęty przez Niemców, aż do wyzwolenia 26 X 1944. Podczas ostatniej wojny od bombardowań ucierpiała część nadbrzeżna miasta, na pd. wsch. od pałacu Dioklecjana. źródło: "Przewodnik po Jugosławii" autor: Branko Ćirlić  Pałac Cesarza Dioklecjana
|
